eortologio h3
Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου
Ευσταθίου και Θεοπίστης, Ιλαρίωνος

Eortologio bottom

h3
bottom2.jpg

diahoristiko

IMG_4482.JPG

diahoristiko

diahoristiko

diahoristiko

1 Δεκεμβρίου

Ὁ προφήτης Ναούμ

Ἕβδομος στή σειρά τῶν δώδεκα "ἐλασσόνων" Προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι ὁ Προφήτης Ναούμ, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Τό βιβλίο του, ἀπό τρία μόνο κεφάλαια, εἶναι σχεδόν ὅλο προφητεία γιά τήν καταστροφή τῆς πόλεως Νινευή. Τά λόγια τῆς προφητείας τοῦ Ναούμ μᾶς θυμίζουν γεγονότα τῶν ἡμερῶν μας, ὅσες εἴδαμε φοβερές πολεμικές καταστροφές καί ταπεινώσεις λαῶν, πού ξεσηκώθηκαν νά ἐξανδραποδίσουν τόν κόσμο. Μέσα στά γεγονότα αὐτά, καί τότε στήν ἐποχή τοῦ Προφήτου Ναούμ καί τώρα στήν ἐποχή τήν δική μας, πάντα μέ τόν ἴδιο τρόπο ἀποκαλύπτεται ἡ ὀργή καί ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ πρός τούς ἀσεβεῖς καί τούς ὑβριστάς, καί πάλι ἡ χρηστότης κι ἡ προστασία του σέ κείνους, πού κάτω ἀπό τήν καταδυνάστευση καί τή σκλαβιά ἐλπίζουν σ' αὐτόν. «Θεός ζηλωτής καί ἐκδικῶν Κύριος τους ἐχθρούς αὐτοῦ...». Ἀλλά καί «χρηστός Κύριος τοῖς ὑπομένουσιν αὐτόν ἐν ἡμέρα θλίψεως».

2 Δεκεμβρίου

Ὁ προφήτης Ἀββακούμ

Τό κοινωνικό περιεχόμενο τοῦ κηρύγματος τῶν Προφητῶν τραβάει πάντα τήν προσοχή ἐκείνων πού μελετοῦν τήν Παλαιά Διαθήκη, σάν ἀποκάλυψη βέβαια τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί σάν βιβλίο στό ὁποῖο περιέχεται ἱστορία πολλῶν αἰώνων. Στό βιβλίο τοῦ προφήτου Ἀββακούμ, πού εἶναι ὁ ὄγδοος στή σειρά τῶν "ἐλασσόνων" Προφητῶν καί τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη, εἰκονίζεται μέ ζωηρά χρώματα ἡ κοινωνική κατάσταση τῆς ἐποχῆς του, «...διεσκέδασται νόμος, καί οὐ διεξάγεται εἰς τέλος κρῖμα, ὅτι ἀσεβής καταδυναστεύει τόν δίκαιον...». Ὁ νόμος καταπατεῖται, δικαιοσύνη δέν ἀπονέμεται, ἀδικία καί καταδυνάστευση τῶν ἀσεβῶν καί τῶν ἰσχυρῶν μαστίζει τό λαό. Ἀλλ' ἀκριβῶς μέσα στήν κοινωνική αὐτή ἀποσύνθεση συντελεῖται τό ἔργο τοῦ Θεοῦ.  «Ἴδετε, οἱ καταφρονηταί, καί ἐπιβλέψατε καί θαυμάσατε θαυμάσια καί ἀφανίσθητε. Διότι ἔργον ἐγώ ἐργάζομαι ἐν ταῖς ἡμέραις ὑμῶν, ὁ οὐ μή πιστεύσητε ἐάν τις διηγῆται».

3 Δεκεμβρίου

Ὁ προφήτης Σοφονίας

Σέ τοῦτο ἀκριβῶς τό σημεῖο διαφέρει ἡ δικαιοσύνη τῶν ἀνθρώπων ἀπό τή δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἄνθρωποι, καί ὅταν ἀσκοῦν δικαιοσύνη, δύσκολα μποροῦν ν' ἀπαλλαγοῦν ἀπό τό αἴσθημα τῆς ἐκδικήσεως ἐναντίον τῶν κακῶν κι ἀπό τή σκέψη πώς ἡ τιμωρία τῆς κακίας εἶναι ἄμυνα τοῦ νόμου καί τῆς τάξεως. Ὁ Θεός μήτε γιά νά ἐκδικηθῆ μήτε γιά νά ἀμυνθῆ ἀφήνει νά ἐκδηλώνεται ἡ δικαιοσύνη καί ἡ τιμωρητική του θέληση στόν κόσμο. Ἀλλά πάντα ἕνας εἶν' ὁ σκοπός του, ὁ σωφρονισμός καί ἡ ἐπιστροφή τοῦ ἀνθρώπου. Τό βλέπομε παραστατικά στούς Προφήτας, ὅπως εἶναι ὁ Σοφονίας, ἔνατος στή σειρά τῶν "ἐλασσόνων" Προφητῶν, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Τό βιβλίο του τελειώνει μ' ἕνα ἐλπιδοφόρο χαιρετισμό πρός τήν Ἱερουσαλήμ, πρός τόν κόσμο γενικά πού δοκιμάσθηκε μέσα στή φωτιά τῆς θείας δικαιοσύνης· «Χαῖρε θύγατερ Σιών... περιεῖλε Κύριος τὰ ἀδικήματά σου».

4 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός

Ἡ Ἐκκλησία σήμερα, μαζί μέ τήν ἁγία Βαρβάρα, τιμᾶ καί τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, εἶναι ἀπό τούς πιό γνωστούς ὁμολογητάς, θεολόγους καί ὑμνογράφους τῆς Ἐκκλησίας. Ἀγωνίστηκε μέ θάρρος καί σθένος κατά τό διωγμό τῆς Εἰκονομαχίας καί ὑποστήριξε μέ θεολογική ἐπιχειρηματολογία τήν προσκύνηση τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Εἶναι ὁ πρῶτος συστηματικός θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας, πού συγχρόνως διεκρίθη καί ὡς ποιητής καί μουσικός. Ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός καθώρισε τούς ὀκτώ ἤχους τῆς ἐκκλησιαστικῆς ψαλμωδίας, σύμφωνα μέ τήν ἀρχαία ἑλληνική μουσική παράδοση καί ποίημα δικό του εἶναι ὁλόκληρη σχεδόν ἡ Ὀκτώηχος, καθώς καί πολλοί Κανόνες τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν, ὅπως τό «Ἀναστάσεως ἡμέρα...» τοῦ Πάσχα. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός εἶναι ἀπό τούς Ἁγίους, πού μέ τόν βίο καί τό ἔργο τοyς δικαιώνουν τό μοναστικό ἰδεῶδες στήν Ἐκκλησία.

5 Δεκεμβρίου

Ὁ ὅσιος Σάββας

«Ἀσκητικῶν ἀγωνισμάτων τῶν εὐῶδες κειμήλιον» ὀνομάζει ἡ Ἐκκλησία τόν ὅσιο Σάββα τόν ἡγιασμένο, τοῦ ὁποίου σήμερα τιμᾶ καί ἑορτάζει τή μνήμη. Ὁ Ὅσιος εἶν' ἀπό κείνους, γιά τούς ὁποίους ἡ θεία Γραφή λέει ὅτι ζοῦν στόν αἰώνα καί ὁ μισθός τοῦ κόπου των εἶναι στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Εἶν' ἀπό τούς ὁσίους πού κατά τόν ὑμνογράφο ὁ βίος τους εἶναι σάν μία κλῖμαξ πού ἀνεβάζει τούς ἀνθρώπους μέ τό παράδειγμα τῆς ἁγιότητας στούς οὐρανούς. Κι ἀκόμη εἶναι ὁ «ἐπί γῆς Ἄγγελος καί ἐν οὐρανοῖς ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ». Στήν ἱστορία τοῦ ἀσκητισμοῦ ὁ ἅγιος Σάββας δημιούργησε δική του ἐποχή καί τό ὄνομά του ἔμεινε σφραγίδα σ' ἕνα ἀπό τά σπουδαιότερα μοναστικά κέντρα. Ἡ λαύρα τοῦ ἁγίου Σάββα στά Ἱεροσόλυμα μέ τή δική της τάξη καί τό δικό της τυπικό εἶναι μέχρι σήμερα μιά μακρινή ἀπήχηση τῆς ἐνδόξου ἐποχῆς τοῦ ἀσκητισμοῦ, στήν ὁποία ἔζησε ὁ ὅσιος, ἀρχηγός κι ὀργανωτής τοῦ μοναχικοῦ βίου σέ κεῖνα τά μέρη.

6 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Νικόλαος

Λίγοι κέρδισαν τόση συμπάθεια στίς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων, ὅσο ὁ ἅγιος Νικόλαος, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Στόν ἅγιο Νικόλαο πραγμαροποιήθηκε κατά λέξη ὁ λόγος τοῦ Κυρίου: «Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοί κληρονομήσουσι τήν γῆν». Τό ὄνομα τοῦ ἁγίου Νικολάου εἶναι γνωστό σ' ὅλο τόν κόσμο καί σχεδόν δέν ὑπάρχει χριστιανική οἰκογένεια πού νά μήν τό τιμᾶ σ' ἕνα της πρόσωπο. Ἡ Ἐκκλησία τόν ὀνομάζει «μυροθήκην τοῦ Παναγίου Πνεύματος», «κανόνα πίστεως καί εἰκόνα πραότητος». Γενικά ἡ ὑμνολογία τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου εἶναι τόσο πλούσια σέ πνευματικά ἄνθη, καί ἱερό ποιητικό λυρισμό, πού φανερώνει ἀκριβῶς τήν εὐλάβεια τῆς Ἐκκλησίας πρός τόν κατ' ἐξοχήν οἰκογενειακό Ἅγιο. «Μνήμη δικαίου μέτ᾽ ἐγκωμίων» λέει ἡ θεία Γραφή καί πραγματικά ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου ἐπισκόπου τῶν Μύρων μέ πολλά ἐγκώμια διατηρεῖται καί σώζεται στό πέρασμα τοῦ χρόνου μέσα στίς συνειδήσεις τῶν χριστιανῶν.

7 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος

Ἑνός γενναίου Ἱεράρχου τή μνήμη ἑορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία, τοῦ ἁγίου Ἀμβροσίου ἐπισκόπου Μεδιολάνων. Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος σέ πολλά ὁμοιάζει μέ τό σύγχρονό του ἅγιο Βασίλειο καί μάλιστα ὡς πρός τή γενναιότητα τοῦ φρονήματός του. Ἡ στάση του ἀπέναντι στήν ἀρειανή Ἰουστίνα, μητέρα τοῦ βασιλέα Γρατιανοῦ, μοιάζει μέ τή στάση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ἀπέναντι στόν ἔπαρχο Μόδεστο καί τά λόγια του πρός τόν αὐτοκράτορα Θεοδόσιο θυμίζουν τά λόγια τοῦ προφήτου Νάθαν πρός τό Δαβίδ. Ὅταν οἱ ἀρειανοί θέλησαν νά τοῦ πάρουν ἐκκλησίες, ἐκεῖνος ἀπάντησε στόν βασιλέα· «Ὁ ἐπίσκοπος δέν παραδίδει ποτέ ναούς τοῦ Κυρίου». Καί στόν αὐτοκράτορα Θεοδόσιο, μετά τή σφαγή ἑπτά χιλιάδων ἀνθρώπων στήν Θεσσαλονίκη, ὅταν θέλησε νά μπῆ στό ναό καί νά κοινωνήση, ὁ Ἀμβρόσιος στάθηκε ἀκλόνητος. Ὁ αὐτοκράτορας θέλησε νά δικαιολογηθῆ πώς κι ὁ Δαβίδ ἁμάρτησε. Ὁ Ἀμβρόσιος τοῦ εἶπε· «Τόν μιμήθηκες στό ἔγκλημα, μιμήσου τον καί στήν μετάνοια».

8 Δεκεμβρίου

Προεόρτια τῆς Ἁγίας Ἄννης

«Ἡ μόνη πανάχραντος σήμερον δί᾽  Ἀγγέλου τοῖς δικαίοις δηλοῦται». Ἔτσι ψάλλει ἡ Ἐκκλησία σήμερα στά προεόρτια τῆς συλλήψεως τῆς ἁγίας Ἄννης. Μέσα στά πολλά ὀνόματα πού χάρισε ἡ Ἐκκλησία στήν Μητέρα τοῦ Θεοῦ εἶναι τό "Πανάχρα-ντος", πού θέλει νά δείξη τήν τελεία πνευματική καί ἠθική καθαρότητα τῆς Παναγίας. Ὁλόκληρο βιβλίο ἔγραψε ὁ προτελευταῖος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Τιμόθεος, γιά τά ὀνόματα τῆς Παναγίας, ὀνόματα πού ἤ συνοδικά καθωρίστηκαν, ὅπως τό «Θεοτόκος», ἤ τά ἐσύνθεσε ἡ ἔμπνευση τῶν ἱερῶν ὑμνογράφων, ὅπως τό «Πανάχραντος», ἤ τά ἀπένειμε στήν Παναγία ἡ εὐσεβής συνείδηση τοῦ λαοῦ, ὅπως τό «Γλυκοφιλοῦσα» καί ἄλλα πολλά. Δίπλα στά ὀνόματα αὐτά τῆς Καινῆς Διαθήκης καί τῆς Ἐκκλησίας εἶναι καί ἐκεῖνα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί τῶν Προφητῶν ὅπως τό λυχνία, τράπεζα, βάτος καί ἄλλα πολλά. Σωστά ψάλλει ἡ Ἐκκλησία: «Τί σέ καλέσωμεν, ὦ Κεχαριτωμένη;...».

9 Δεκεμβρίου

Ἄννα ἡ Θεομήτωρ καὶ Ἄννα ἡ προφῆτις

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει τή μνήμη δύο ἁγίων γυναικών, πού ἐνῶ ἀπέχουν πολλά χρόνια ἡ μία ἀπό τήν ἄλλη συνδέονται μεταξύ τους μέ πολλά κοινά χαρακτηριστικά. Ἔχουν πρῶτα το ἴδιο ὄνομα, εἶναι ἡ Ἄννα, μητέρα τῆς Θεοτόκου καί ἡ Ἄννα, μητέρα τοῦ προφήτου Σαμουήλ. Καί οἱ δύο ἦσαν σέ περασμένη ἡλικία καί δέν εἶχαν παιδιά, καί οἱ δύο ἐγέννησαν κατά θαυμαστό τρόπο, καί τῶν δύο τὰ παιδιά στάθηκαν ξεχωριστά καί μεγάλα. Ἡ Μαρία εἶναι ἡ «προορισθεῖσα καί ἐκλεχθεῖσα ἐκ πασῶν των γενεῶν», γιά νά γίνη μητέρα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Σαμουήλ εἶναι ὁ θεοδώρητος καρπός, πού μεγάλωσε μέσα στό ναό κοντά στόν ἱερέα, ὁ Προφήτης πού ἔχρισε βασιλέα τό Σαούλ κι ὕστερα τό Δαβίδ. Ἡ Ἐκκλησία τιμᾶ σήμερα τίς δύο συνώνυμες Ἅγιες, ὄχι μόνο γιατί ἀπ' αὐτές γεννήθηκαν ἡ Θεοτόκος κι ὁ Προφήτης, μά καί γιατί, σάν ἅγιες μητέρες, καί γέννησαν καί ἀνάθρεψαν ἅγια τέκνα.

10 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Μηνᾶς ὁ Καλλικέλαδος

Τῶν ἁγίων Μαρτύρων ἡ ἄθληση μοιάζει σάν τά δένδρα, πού γύρω στίς ρίζες τους πετοῦν νεόφυτα καί παραβλάσταρα. Ὅταν ἕνας μαρτυρῆ, γύρω του φυτρώνουν νέοι μάρτυρες, ὅπως συνέβη μέ τόν ἅγιο Μηνᾶ τόν καλλικέλαδο καί τούς δύο συναθλητάς του Ἑρμογένη καί Εὔγραφο, τῶν ὁποίων ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Ὁ ἅγιος Μηνᾶς, στρατιωτικός τὸ ἐπάγγελμα, στάλθηκε στήν Ἀλεξάνδρεια, γιά νά διαλύση ἐπαναστατικές ταραχές καί μέ τόν καλό του τρόπο καί τόν ὡραῖο του λόγο - γι' αὐτό κι ὠνομάσθηκε καλλικέλαδος - κατώρθωσε νά τούς κάμη ὅλους σχεδόν χριστιανούς. Ἐστάλθηκεν ὕστερα ὁ Ἑρμογένης γιά νά συλλάβη τό Μηνά καί μέ τά πρῶτα βασανιστήρια στά ὁποῖα τόν ὑπέβαλε, βλέποντας τήν καρτερία του, ἔγινε κι αὐτός χριστιανός. Στό κοινό μαρτύριο τελευταῖος ἀκολούθησε ὁ Εὔγραφος, γραμματέας τοῦ Μηνᾶ. Ἡ Ἐκκλησία, ὅπως τό εἶπε καί ὁ Χριστός, εἶναι σάν τό κλῆμα· ὅσο κλαδεύεται, τόσο πετᾶ νέα κλήματα καί κάνει καρπό.

11 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Δανιήλ ὁ Στυλίτης

Κάποιος ἔγραψε κάπου το ἑξῆς πολύ σωστό. «Ὅλοι οἱ Ἅγιοι εἶναι ἀξιοθαύμαστοι, ὄχι ὅμως καί ἀξιομίμητοι...». Πολλοί ἀπό αὐτούς, καί μάλιστα οἱ Ὅσιοι, ἀνέλαβαν καί ἐκτέλεσαν παράδοξα, πού ὅλα εἶναι βέβαια ἐμπνευσμένα ἀπό ἀληθινή ἀρετή. Δέν εἶναι ὅμως γιά ὅλους, γι' αὐτό τά τέτοια ἔργα ὄχι μόνο ἀξιομίμητα δέν εἶναι, ἀλλά κι ὅλοι δέν εἶναι ἄξιοι νά τά μιμηθοῦν. Ἕνα τέτοιο ἔργο ἀξιοθαύμαστο, ἀλλ' ὄχι καί ἀξιομίμητο εἶναι τό κατόρθωμα τῶν στυλιτῶν· πολλοί Ὅσιοι πέρασαν ζωή ὁλόκληρη ἐπάνω σ' ἕνα στύλο, ἐκτεθειμένοι στόν καύσωνα τοῦ καλοκαιριοῦ καί στόν παγετό τοῦ χειμώνα. Ἕνας ἀπό αὐτούς εἶναι ὁ ἅγιος Δανιήλ ὁ Στυλίτης, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Δέν πρέπει, γιατί καί δέν μποροῦμε, νά τόν μιμηθοῦμε. Ἀξίζει, ὅμως νά τόν θαυμάζουμε γιά τήν καρτερία του καί πολλά νά διδασκώμαστε ἀπό τήν αὐταπάρνησή του. Ὁ Σταυρός ἔχει δική του ἀξία, ἔξω ἀπό κάθε κοινωνική ὠφελιμότητα.

12 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Σπυρίδων

«Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοί κληρονομήσουσι τήν γῆν», εἶπε ὁ Χριστός στήν «ἐπί τοῦ ὄρους» ὁμιλία. Τά λόγια αὐτά βρίσκουν τελεία ἐφαρμογή στό πρόσωπο τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη καί τόν ὁποῖο στούς ἱερούς ὕμνους ὀνομάζει «πρᾶον καί κληρονόμον τῆς γῆς». Ὅπως καί σέ πολλούς ἄλλους Ἁγίους ἔτσι καί στόν ἅγιο Σπυρίδωνα, ἡ Ἐκκλησία ἔδωκε τήν προσωνυμία τοῦ θαυματουργοῦ. Πραγματικά εἶναι πολλά τὰ θαύματα, πού ἐτέλεσε καί τελεῖ καί ὅταν ζοῦσε κι ὅταν ἐξεδήμησε ὁ Ἅγιος τοῦ Θεοῦ. Τό ἱερό λείψανο τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, πού σώζεται καί φυλάγεται ὁλόσωμο στήν Κέρκυρα, εἶναι καί σήμερα πηγή θαυμάτων γιά τούς πιστούς. Χωρίς ὅπλα καί χωρίς πόλεμο, παρά μόνο μέ τήν πραότητα καί τήν ταπεινοφροσύνη οἱ Ἅγιοι κατάκτησαν τόν κόσμο· ὄχι τίς χῶρες, ἀλλά τίς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων. Αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη κατάκτηση.

13 Δεκεμβρίου

Ἡ ἁγία Λουκία

Παράδειγμα γυναικείας εὐψυχίας εἶναι ἡ ἁγία Λουκία, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Ὁ διάλογος μεταξύ της Μάρτυρος καί τοῦ διοικητοῦ, πού διέταξε τή σύλληψη καί τό βασανισμό της, θυμίζει τά λόγια τοῦ ἀποστόλου Πέτρου πρός τούς ἄρχοντας τοῦ ἰουδαϊκοῦ λαοῦ. «Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῶ μᾶλλον ἤ ἀνθρώποις», ἔλεγε ὁ Ἀπόστολος· καί ἡ Ἁγία, ὅταν τήν παρακινοῦσαν νά θυσιάσει στά εἴδωλα καί τήν φοβέριζαν μέ βασανισμό, ἀπαντοῦσε στό διοικητή· «Σύ ἐκτελεῖς τούς νόμους τοῦ βασιλέως σου κι ἐγώ τηρῶ τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου μου. Σύ φοβεῖσαι τόν ἀφέντη σου κι ἐγώ ἀγαπῶ τό Χριστό μου». Τέτοιες ἀπαντήσεις δέν δίνονται εὔκολα καί μάλιστα ἀπό μιά νεαρή γυναίκα, ἄν δέν αἰσθάνεται μέσα της τήν δύναμη τῆς πίστεως. Εἶν' ἕνας ὕψιστος βαθμός ἠθικῆς τελειώσεως, στόν ὁποῖο δέν φθάνουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, παρά μόνον ὅσοι, χάριν τοῦ Χριστοῦ, «ξίφει τελειοῦνται».

14 Δεκεμβρίου

Ὁ μάρτυς Φιλήμων

Ὅταν ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀνέβαινε στά Ἱεροσόλυμα καί στό δρόμο προέλεγε στούς μαθητάς του γιά τό ἑκούσιο Πάθος του καί δυὸ ἀπό τούς δώδεκα ζήτησαν πρωτοκαθεδρία δεξιά κι ἀριστερά του, τότ' ἐκεῖνος τούς εἶπε: «Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τό ποτήριον ὅ ἐγώ πίνω καί τό βάπτισμα ὅ ἐγώ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι;». Κι ὅταν ἐκεῖνοι τοῦ εἶπαν "δυνάμεθα", ὁ Χριστός ἀπάντησε: «Τό μέν ποτήριον ὅ ἐγώ πίνω πίεσθε καί τό βάπτισμα ὅ ἐγώ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε». Ἐννοοῦσε μέ αὐτά τά λόγια τό πικρό ποτήριο τοῦ Πάθους καί τό βάπτισμα στό αἷμα τοῦ Σταυροῦ. Καί πραγματικά, μαρτυρικός ἦταν ὁ θάνατος σχεδόν ὅλων των Ἀποστόλων καί πολλῶν ἀπό τούς Ἁγίους. Μερικοί μάλιστα ἀπό τούς Μάρτυρας, μέχρι τή στιγμή τοῦ μαρτυρίου των, δέν εἶχαν δεχθῆ τό βάπτισμα· βαπτίσθηκαν στό αἷμα τους. Στό αἷμα του βαπτίσθηκε κι ὁ ἅγιος Φιλήμων, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη.

15 Δεκεμβρίου

Ὁ ἱερομάρτυς Ἐλευθέριος

«Μηδείς σου τῆς νεότητος καταφρονείτω», γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος πρός τό μαθητή του καί ἐπίσκοπο Ἐφέσου Τιμόθεο. Καί εἶν' ἀλήθεια πώς δέν εἶναι μόνο ἡ ἡλικία πού κάνει τόν ἄνθρωπο σεβαστό κι ἀξιοτίμητο. Γιατί ὅπως λέει πάλι ἡ θεία Γραφή «γῆρας τίμιον οὐ τό πολυχρόνιον, οὐδέ ἀριθμῷ ἐτῶν μεμέτρηται· πολιά δέ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις καί ἡλικία γήρως βίος ἀκηλίδωτος». Τά λόγια τοῦτα, πού ἀναφέρονται στή σύνεση τῆς νεότητος, μᾶς ἔρχονται σήμερα στή μνήμη, πού ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει τόν ἅγιο ἱερομάρτυρα Ἐλευθέριο. Σέ νεαρωτάτη ἡλικία χειροτονήθηκε Ἐπίσκοπος, μά τοῦτο δέν τόν ἐμπόδισε νά εἶναι σεμνός καί συνετός σάν τόν καλύτερο γέροντα κι ἐτερμάτισε τόν δρόμο τῆς ἀρετῆς του μέ σκληρό μαρτυρικό θάνατο. Τί καλύτερο ἔχει νά ζηλέψει ἕνας νέος, ἄν εἶναι νά πεθάνη, παρά ἕναν ἀνδρεῖο καί τιμημένο θάνατο; «Τεθνάμεναι γάρ καλόν ἐνί προμάχοισι πεσόντα ἄνδρ' ἀγαθόν...», ἔψαλλεν ὁ ἀρχαῖος ποιητής.

16 Δεκεμβρίου

Ὁ μάρτυς Μαρῖνος

Στήν Παλαιά Διαθήκη ἔχομε τό ἡρωικό παράδειγμα τῶν ἑπτά Μακκαβαίων παίδων καί τῆς μητέρας των Σολομονῆς. Τά παιδιά ἕνα-ἕνα θανατώνονταν μπροστά στά μάτια τῆς μητέρας των κι ἐκείνη, ἀντί νά κλαίη καί νά δέρνεται τούς ἔδινε θάρρος καί τά προέτρεπε στό μαρτύριο. Στήν ἱστορία τῶν ἁγίων Μαρτύρων τῆς Ἐκκλησίας, μέσα σέ πολλά παρόμοια, ἔχομε τό παράδειγμα τῶν γονέων τοῦ ἁγίου Μαρίνου, τοῦ ὁποίου σήμερα ἑορτάζομε τή μνήμη. Ὁ πατέρας κι ἡ μητέρα τοῦ Μάρτυρος, ἀπό τούς ἐπίσημους τῆς Ρώμης, παρακολουθοῦσαν τό παιδί τους νά πορεύεται στόν θάνατο καί τοὔδιναν θάρρος καί τό ἐμακάριζαν γιά τήν τιμή πού ἀξιώθηκε. Σάν ὑπερβολικό βέβαια καί σάν ἀφύσικο τὸ βλέπομε, καί κινδυνεύει νά τό θεωρήσουμε πώς δέν εἶν᾽ ἀληθινό. Κι ὅμως δέν εἶναι τό μόνο, σάν ἡρωική ἐκδήλωση τῆς δυνάμεως τῆς πίστεως τῶν χριστιανῶν. Ἡ πίστη σηκώνει κι ἀνεβάζει τόν ἄνθρωπο πάνω ἀπό τά μέτρα τῆς φύσεώς του.

17 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Διονύσιος Αἰγίνης

Μαζί μέ τόν προφήτη Δανιήλ καί τούς τρεῖς Παίδας στή Βαβυλώνα, ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη καί ἑνός πού ἔλαμψε στά νεώτερα δικά μας χρόνια, τοῦ ἁγίου Διονυσίου ἐπισκόπου Αἰγίνης. Ἀπό ἀρχοντική οἰκογένεια τῆς Ζακύνθου, ὁ ἅγιος Διονύσιος ἔγινε πρῶτα μοναχός στήν μονή τῶν Στροφάδων, χειροτονήθηκε ἔπειτα ἐπίσκοπος Αἰγίνης καί μετά πάλι ἀπεσύρθη κι ἀσκήτεψε στή Μονή τῆς Ἀναφωνητρίας στή Ζάκυνθο. Μέσα σ' ὅλη τήν ἁγιότητα τοῦ Ὁσίου, ἐκεῖνο πού τόν δείχνει θαυμαστό κι ἄξιο μιμητή τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ μεγάλη ἀρετή τῆς ἀγάπης καί τῆς ἀνεξικακίας του. Ἐζήτησε καταφύγιο κι ἄσυλο στό μοναστήρι του ὁ φονιάς τοῦ ἀδελφοῦ του κι ὁ Ἅγιος τόν ἔκρυψε καί τόν προστάτεψε· -«Ἀγαπᾶτε τούς ἐχθρούς ὑμῶν», εἶπε ὁ Χριστός. Δέν εἶναι βέβαια ἀπό τίς συνηθισμένες μιά τέτοια πράξη, γι' αὐτό κι ὁ εὐσεβής λαός δικαίως τιμᾶ τόν Ἅγιό του καί μ' εὐλάβεια ἀσπάζεται τό ἱερό του λείψανο.

18 Δεκεμβρίου

Ὁ μάρτυς Εὐβίοτος

Ὅταν διαβάζουμε τούς ἄθλους τῶν ἁγίων Μαρτύρων, μᾶς κάνει ἐντύπωση πόσο φθηνή ἦταν στά χρόνια ἐκεῖνα ἡ ζωή τῶν ἀνθρώπων καί πόσο εὔκολα ἐβασανίζονταν κι ἀπέθνησκαν ἄνθρωποι, ἐξαιτίας τῆς πίστεως καί τῶν θρησκευτικῶν τους πεποιθήσεων. Διδαγμένοι ἐμεῖς ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο μέσα σὲ εἴκοσι αἰῶνες   αἰσθανόμαστε ἀγανάκτηση καί ἀποτροπιασμό μπρός στά βασανιστήρια τῶν Μαρτύρων καί στό βάναυσο τρόπο μέ τόν ὁποῖο μετεχειρίζετο ἡ ρωμαϊκή διοίκηση τούς χριστιανούς, ὅπως τόν ἅγιο Μάρτυρα Εὐβίοτο, τοῦ ὁποίου τή μνήμη σήμερα ἑορτάζει ἡ Ἐκκλησία. Δυστυχῶς ὅμως καί σήμερα, παρ' ὅλα τα κηρύγματα καί τούς ἀγῶνες γιά τά δικαιώματα καί τήν ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου, ὄχι λιγώτερο βασανίζονται πολλοί καί πεθαίνουν κάτω ἀπό τά πλήγματα τῆς θηριωδίας τῶν συνανθρώπων τους. Ἡ ἐλευθερία δέν εἶναι σύνθημα στό δρόμο· εἶναι πνεῦμα Χριστοῦ στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων.

19 Δεκεμβρίου

Ὁ μάρτυς Βονιφάτιος

Ἡ χριστιανική ἁγιωσύνη εἶναι δρόμος τοῦ μαρτυρίου καί τῆς ἀσκήσεως, πού τόν ἀκολουθοῦν οἱ ἁμαρτωλοί. Ὁ ἅγιος Παῦλος γράφει: «ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ» κι αὐτό θά πῆ πώς ἡ ἁγιωσύνη ποτέ δέν εἶναι συντελεσμένη στήν γῆ, ἀλλά «ἐπιτελεῖται». Αὐτή τήν ἀλήθεια, πού ἔτσι ὅπως διατυπώνεται, μᾶς φαίνεται παράδοξη, μποροῦμε νά τή δοῦμε καί νά τήν καταλάβωμε στό βίο καί τήν ἄθληση τοῦ ἁγίου μάρτυρος Βονιφατίου, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Τίς ἐλλείψεις καί τίς ἀδυναμίες του ὁ ἅγιος τοῦ Θεοῦ τίς ξέπλυνε μέ τό αἷμα τοῦ μαρτυρίου του. Ἦταν δοῦλος καί μέ τήν ἐντολή τῆς κυρίας του ξεκίνησε ἀπό τή Ρώμη νά πάη στήν Ἀνατολή γιά νά φέρη ἱερά λείψανα ἁγίων Μαρτύρων. Οἱ συνδουλοί του ἐγύρισαν ὕστερα ἀπό καιρό κι ἀντί γιά ἄλλα λείψανα ἔφεραν στήν κυρία τους τά ἱερά λείψανα τοῦ Βονιφατίου. Τήν ἁγιωσύνη καί τήν αἰώνιο ζωή τήν κερδίζουν οἱ θνητοί ἄνθρωποι καί οἱ ἁμαρτωλοί τῆς γῆς.

20 Δεκεμβρίου

Ὁ ἱερομάρτυς Ἰγνάτιος ὁ θεοφόρος

Τόν ἐνθουσιασμό τῶν ἁγίων Μαρτύρων καί τά αἰσθήματα πού τούς πλημμυροῦσαν, ὅταν πορεύονταν πρός τό θάνατο τά βλέπομε ὅταν διαβάζουμε τά λόγια τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Ἰγνατίου τοῦ θεοφόρου Ἐπισκόπου Ἀντιοχείας, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. «Καλόν μοί ἀποθανεῖν διά Ἰησοῦν Χριστόν· ἐκεῖνον ζητῶ τόν ὑπέρ ἐμοῦ ἀποθανόντα καί ἀναστάντα· μή ἐμποδίσητέ με εἰς τήν ζωήν φθάσαι. Ἰησοῦς ἐστιν ἡ ζωή τῶν πιστῶν. Μή θελήσετέ με ἀποθανεῖν· θάνατος γάρ ἐστιν ἡ ἄνευ Χριστοῦ ζωή. Ζῶν γράφω ὑμῖν, ἐρῶν τοῦ διά Χριστόν ἀποθανεῖν...». Τά ἔγραφε αὐτά στούς χριστιανούς τῆς Ρώμης, πού φρόντιζαν νά τόν γλυτώσουν ἀπό τό θάνατο. Δέκα στρατιῶτες χειρότεροι ἀπό θηρία ὠδηγοῦσαν τό σεβάσμιο γέροντα ἀπό τήν Ἀντιόχεια στή Ρώμη, καί στό δρόμο σέ κάθε πόλη ἔβγαιναν οἱ χριστιανοί νά πάρουν τήν εὐλογία τοῦ Ἐπισκόπου τῆς Ἐκκλησίας καί νά προσκυνήσουν τόν Μάρτυρα.

21 Δεκεμβρίου

Ἡ ἁγία Ἰουλιανή

Οἱ χριστιανές γυναῖκες, πού δέν ξέρουν ποιά ἦταν ἡ θέση τῆς γυναικός πρίν νά ἔλθη ὁ Χριστός καί κάνουν ἀγώνα γιά τά δικαιώματα δῆθεν «τῆς γυναίκας», διαβάζουν ἆρά γε τούς ἄθλους τῶν ἁγίων Μαρτύρων γυναικών; Ἐκεῖ θά δοῦν καί θά διδαχθοῦν μέ τί μαρτύρια καί μέ πόσα αἵματα νίκησε ὁ χριστιανισμός τόν κόσμο, γιά νά ἐξασφαλίση μαζί μέ τ' ἄλλα καί τή θέση τῆς γυναικός στή ζωή καί τήν τιμή της σάν προσώπου δίπλα στόν ἄνδρα. Τό «οὐκ ἔνι ἄρσεν καί θῆλυ», πού ἐκήρυξεν ὁ Ἀπόστολος, εἶχεν ἐφαρμογή καί στό μαρτύριο, ὅπου ἄνδρες καί γυναῖκες παράδιναν τά σώματά τους σέ θάνατο μέ τήν ἴδια πίστη καί τήν ἴδια ἀνδρεία. Ἡ ἁγία Ἰουλιανή, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη, παραδόθηκε στούς δήμιους ἀπό τόν πατέρα της καί τό μνηστήρα της, δεκαοκτὼ χρονῶν νέα, κι ἄντεξε στό μαρτύριο σάν τό γενναιότερο παλληκάρι. «Ἠρίστευσαν γυναῖκες, τῷ σῷ Σταυρῶ κρατυνθεῖσαι, Χριστέ παντοδύναμε...», ψάλλει ἡ Ἐκκλησία.

22 Δεκεμβρίου

Ἡ ἁγία Ἀναστασία ἡ φαρμακολύτρια

Τά λόγια τοῦ Ἀποστόλου Παύλου γιά τίς γυναῖκες, πού διακονοῦν σέ ἔργα τῆς Ἐκκλησίας βρίσκουν ἐφαρμογή στό βίο τῆς ἁγίας μεγαλομάρτυρος Ἀναστασίας, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τν μνήμη. «...Εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις ἐπήρκεσεν, εἰ παντί ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησε», λέει ὁ Ἀπόστολος, ὁρίζοντας τίς προϋποθέσεις, πού ἐξασφαλίζουν θέση στίς χῆρες χριστιανές στή διακονία τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ἁγία Ἀναστασία, καί πρίν νά χηρέψη κι ὅταν χήρεψε, τέτοιο ἔργο εἶχε τάξει στή ζωή της. Νά περιποιεῖται κρυφά τοὺς μάρτυρας στή φυλακή καί νά ἐνταφιάζη τά ἱερά τους λείψανα, μετά τό μαρτύριό τους. Γι' αὐτές τίς ὑπηρεσίες της ἀξιώθηκε ὄχι μόνο στήν τάξη τῶν χηρῶν νά καταλεχθῆ, μά καί στή χορεία τῶν ἁγίων Μαρτύρων νά συγκαταριθμηθεῖ. «Ἐπί ὀλίγα ἧς πιστός, ἐπί πολλῶν σέ καταστήσω» εἶπεν ὁ Κύριος. Στήν ἑκουσιότητα τοῦ μαρτυρίου, δέν φθάνει κανείς χωρίς ἄσκηση καί προετοιμασία.

23 Δεκεμβρίου

Ὁ ἅγιος Ναοὺμ ὁ φωτιστής

Κανένας δέν μπορεῖ νά ἀρνηθῆ τό ἐκπολιτιστικό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας καί στά παληά καί στά τωρινά χρόνια. Καί οἱ ἐχθροί της ἀκόμα δέν τολμοῦν νά ἀμφισβητήσουν πώς πολλούς λαούς ἐξημέρωσε καί σ΄ὅλο τόν κόσμο ἐπέδρασε τό Εὐαγγέλιο, μαζί μέ τήν ἀληθινή πίστη μεταδίδοντας στούς λαούς καί τόν πολιτισμό. Στήν Ἐκκλησία τοῦ Βυζαντίου ὀφείλουν τό χριστιανισμό καί τόν πολιτισμό τους οἱ λαοί τῆς Βαλκανικῆς καί βορειοτέρα οἱ Ρῶσοι. Ἕνας ἀπό τούς ἱεραποστόλους καὶ ἰσαποστόλους μαζί μέ τόν Κύριλλο, τό Μεθόδιο καί τόν Κλήμη, στούς ὁποίους ὀφείλεται ἡ διάδοση τοῦ χριστιανισμοῦ στούς Σλαύους, εἶναι καί ὁ ἅγιος Ναούμ, ὁ θαυματουργός καί φωτιστὴς τῆς Βουλγαρίας, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Ὁ ἅγιος Ναούμ ἐργάστηκε ἱεραποστολικά κυρίως στήν Οὐγγαρία κοντά στόν ἅγιο Κλήμεντα, βοηθώντας τον σάν νεώτερος, καθώς ὁ Ἀαρὼν παράστεκε τό γέροντα Προφήτη Μωϋσῆ.

24 Δεκεμβρίου

Ἡ ὁσιομάρτυς Εὐγενία

«Ἔδει μέν ἡμᾶς εὐχαριστεῖν καί φέρειν/ ὕβρεις γέλωτας καί κακώσεις σωμάτων/ ἀλλ' ἵνα μή τό σχῆμα τυγχάνῃ γέλως/ ἐγώ γυνή τήν φύσιν, εἰμί...». Ἔτσι τό ἔμμετρο Συναξάριο θέλει ν' ἄρχισε τήν ἀπολογία της στό δικαστή καί πατέρα της, ἀγνώριστη μέσα στό σχῆμα τοῦ μοναχοῦ, ἡ ἁγία Εὐγενία, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἑορτάζει τή μνήμη. Θἄπρεπε, λέει, ἐμεῖς οἱ μοναχοί νά ὑποφέρωμε ἀδιαμαρτύρητα καί ὕβρεις καί περιγελάσματα καί σωματικά βάσανα, μά γιά νά μήν γελιοποιῆται τό μοναχικό σχῆμα, ἰδού λοιπόν ἐγώ σᾶς φανερώνω πώς εἶμαι γυναίκα... Πρέπει νά τό θεωροῦμε ὕψιστο βαθμό ἠθικῆς τελειώσεώς μας, ὅταν μποροῦμε νά σηκώσουμε δημοσία καταισχύνη. Μά ὅταν ἔχωμε σχῆμα καί ἀξίωμα ἐκκλησιαστικό εἶναι ἀνάγκη, ὅταν μᾶς συκοφαντοῦν, νά ἀπολογούμεθα καί νά ἀμυνώμεθα γιά νά μήν ἐκτίθεται ἡ Ἐκκλησία. Δυστυχῶς, πολλές φορές, οἱ ἄνθρωποι δέν μποροῦν νά ξεχωρίσουν ἀνάμεσα στά πρόσωπα καί τούς θεσμούς.

25 Δεκεμβρίου

Ἡ Γέννηση τοῦ Κυρίου

Ὅ,τι δέν φθάνουν οἱ ἄνθρωποι νά συλλάβουν μέ τό μυαλό τους καί δέν μποροῦν νά τό ἐκφράσουν μέ τό λόγο, τό κάνουν ὕμνο καί τραγούδι - τή μεγάλη τους χαρά καί τήν μεγάλη τους λύπη, τά θαύματα τοῦ κόσμου καί τίς ἀποκαλύψεις τοῦ Θεοῦ. Ὁ ὕμνος καί τό τραγούδι, πού πηγάζουν ἀπό τά κατάβαθα τῆς ὑπάρξεώς μας, εἶναι ἡ εἰλικρινέστερη καί πνευματικώτερη δημιουργία μας. Ἕνας σοφός καί πιστός εἶπε, πώς ἡ μουσική «ἔχει τήν δύναμιν νά ἐκφράζη τό θεῖον μυστήριον βαθύτερον πάσης θεολογικῆς διατυπώσεως». Οἱ συνοπτικοί Εὐαγγελισταί ἱστόρησαν τό θαῦμα τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἰωάννης ἐθεολόγησε μέ ἐπιγραμματική λιτότητα· «ὁ λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἠμίν...». Καί ἡ Ἐκκλησία ἐσύστησεν ἑορτή καί μυσταγωγεῖ σήμερα τούς πιστούς στήν θεία Γέννηση μέ ὕμνους τῶν Ἀγγέλων καί τῶν ἀνθρώπων: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη...», «Ἡ Παρθένος σήμερον τόν ὑπερούσιον τίκτει...».

26 Δεκεμβρίου

Ἡ Σύναξη τῆς Θεοτόκου

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία τελεῖ σύναξη γιά νά τιμήση τήν Παναγία Μητέρα τοῦ Θεοῦ. Ἡ Παναγία, ὅπως ὁ ἅγιος Πρόκλος τήν ἐγκωμιάζει, εἶναι τό «κοινόν τῶν γυναικών καύχημα» κι ὅπως ὁ ἅγιος Κύριλλος τήν χαιρετίζει, εἶναι τό κειμήλιο τῆς οἰκουμένης καί τό σκῆπτρο τῆς ὀρθοδοξίας - «Χαίροις παρ' ἡμῖν, Μαρία Θεοτόκε, τό σεμνόν κειμήλιον ἁπάσης τῆς οἰκουμένης... τό σκῆπτρον τῆς ὀρθοδοξίας». Ἡ Παναγία εἶναι τό ἱερό καί ἄμωμο ἀνάθημα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους στόν Θεό, τό καλύτερο δῶρο πού εἶχε νά προσφέρη ὁ κόσμος στήν γέννηση τοῦ θείου Λόγου. Ἔτσι τό ἐκφράζει ἕνας ὕμνος τῆς χθεσινῆς μεγάλης γιορτῆς. «Τί σοι προσενέγκωμεν, Χριστέ, ὅτι ὤφθης ἐπί γῆς ἄνθρωπος δί' ἠμᾶς; Ἕκαστον γάρ τῶν ὑπό σοῦ γενομένων κτισμάτων τήν εὐχαριστίαν σοι προσάγει. Οἱ ἄγγελοι τόν ὕμνον· οἱ οὐρανοί τόν ἀστέρα· οἱ μάγοι τά δῶρα· οἱ ποιμένες τό θαῦμα· ἡ γῆ τό σπήλαιον· ἡ ἔρημος τήν φάτνην· ἡμεῖς δέ μητέρα παρθένον...".

27 Δεκεμβρίου

Ὁ πρωτομάρτυς Στέφανος

Μέσα στήν ἑορτή τῶν γενεθλίων τοῦ Χριστοῦ, ἑορτάζεται σήμερα ἡ «γενέθλιος ἡμέρα» τοῦ ἁγίου πρωτομάρτυρος καί πρωτοδιακόνου Στεφάνου. Ὁ Στέφανος, ὁ «πλήρης πίστεως καί δυνάμεως», εἶναι τό πρῶτο θῦμα, μετά τόν «ἄμωμον» πού πέθανε στό Σταυρό· «Πρῶτος ἐν διακόνοις, πρῶτος καί ἐν μάρτυσιν», ὅπως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία. Ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς στίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων μᾶς δίνει τό πρῶτο «μαρτύριον» τῆς Ἐκκλησίας - τή δραματική ἀπολογία καί τό θάνατο τοῦ Πρωτομάρτυρος, τήν πρώτη μαρτυρία γιά τόν Ἰησοῦ καί τήν ἀνάσταση, ἐπισφραγισμένη μέ τή θυσία καί τό αἷμα τοῦ Μάρτυρος. Ἡ τελευταία λέξη στό «μαρτύριον», ἐμπνευσμένη στόν Εὐαγγελιστή ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα, εἶναι τό «ἐκοιμήθη», γεμάτη παρηγορία κι ἐλπίδα. Γι' αὐτό ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, κάνοντας ὕμνο τά λόγια τοῦ Μεγάλου Βασιλείου· «Πανεύφημοι Μάρτυρες, ὑμᾶς οὐχ ἡ γῆ ἐκάλυψεν, ἀλλ' οὐρανός ὑπεδέξατο...».

28 Δεκεμβρίου

Ἡ ἁγία Δόμνα

Γιά τήν ἁγία μάρτυρα Δόμνα, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα τιμᾶ τή μνήμη, διασώζεται ἡ ἑξῆς εὐσεβής παράδοση. Κάπου βρῆκε τίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων καί τίς Ἐπιστολές τοῦ Παύλου, διάβασε τό λόγο τοῦ Θεοῦ, φωτίσθηκε ἡ ψυχή της ἀπό τό φῶς τῆς θείας ἀλήθειας καί πίστεψε στό Χριστό. Τήν μεταστροφή της ἐπισφράγισε στό τέλος μέ μαρτυρικό θάνατο καί συναριθμήθηκε, σάν ἕκτη, στίς πέντε φρόνιμες παρθένους, ἔτσι ὅπως τό θέλει ὁ ἐγκωμιαστικῆς στό ἰαμβικό δίστιχο· «Ἕκτην συνάπτω ταῖς φρονίμοις παρθένοις / τήν ... Δόμναν ἐκτετμημένην». Ἄς σκεφθοῦμε πόση ἐσωτερική δύναμη καί πόση δραστικότητα ἔχει ὁ θεῖος λόγος, γιά νά ἐπιφέρη τέτοια θαυμαστή ἀλλοίωση καί ριζική μεταβολή στίς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι «ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ ὑψίστου», πού ἐπικυρώνει κάθε φορ τά λόγια τοῦ ἁγίου Παύλου, ὅτι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι «ζῶν καί ἐνεργὴς καί τομώτερος ὑπέρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον...».

29 Δεκεμβρίου

Τὰ 14.000 νήπια

Τή μνήμη τῶν παιδιῶν, πού σκότωσε ὁ Ἡρώδης τιμᾶ σήμερα ἡ Ἐκκλησία. Τό ἱστορικό τοῦ ἐγκλήματος τό διηγεῖται ὁ Εὐαγγελιστής· «ἀνεῖλε πάντας τοὺς παίδας τούς ἐν Βηθλεέμ καί ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπό διετοῦς καί κατωτέρω...». Τό ἀπαίσιο ἔγκλημα μένει στήν Ἱστορία σάν ὁρόσημο τῆς θέσεως τοῦ παιδιοῦ στή ζωή πρίν καί μετά τόν Χριστό. Ἡ ἀγάπη πρός τό παιδί καί ἡ πρόνοια γιά τήν παιδική ἡλικία εἶναι καί τοῦτα προσφορά τῆς Ἐκκλησίας στόν πολιτισμό τῶν λαῶν. Ἡ Ἐκκλησία στό πρόσωπο κάθε νηπίου βλέπει τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καί τή μορφή τοῦ νηπιάσαντος θείου Λόγου. Ἡ γέννηση κι ἡ ἀνατροφή τοῦ παιδιοῦ συνοδεύονται ἀπό τήν Ἐκκλησία μέ εἰδικές εὐχές, ἡ Παναγία εἶναι τό πρότυπο τῆς μητρικῆς στοργῆς κι ὁ ἅγιος Στυλιανός ὁ προστάτης τῶν βρεφῶν. Ἀκόμη κι ἡ ἐξόδιος Ἀκολουθία γιά τά νήπια εἶναι ξεχωριστή· «Ὤ τίς μή θρηνήση, τέκνον μου, τήν ἐκ τοῦ βίου ἡμῶν πενθηράν σου μετάστασιν;».

30 Δεκεμβρίου

Ὁ μάρτυς Φιλεταῖρος

Ὁ ἅγιος μάρτυς Φιλεταῖρος, τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σήμερα τιμᾶ τή μνήμη, εἶναι ἕνας ἑκούσιος ὁμολογητής καί μάρτυρας τῆς ἁγίας πίστεως. Αὐτό εἶναι τό πρῶτο καί κοινό γνώρισμα τῶν ἁγίων Μαρτύρων· πορεύονται ἑκουσίως πρός τό θάνατο καί δέχονται τό μαρτύριο μέ χαρά κι αἰσθάνονται τούς βασανισμούς σάν ἰδιαίτερη εὐεργεσία τοῦ Θεοῦ. Τούς ἐπιβάλλεται ἤ νά θυσιάσουν στά εἴδωλα ἤ νά πεθάνουν, καί προτιμοῦν τό δεύτερο· δίνουν τή ζωή τους γιά τήν πίστη τους καί προσφέρουν τό σῶμα τους θυσία στό Χριστό «εἰς ὀσμήν εὐωδίας». Κάμνουν «ἑκούσιον...τό κατηναγκασμένον». Ὁ ἅγιος Φιλεταῖρος, δεμένος μέ σίδερα περιαγόταν ἀπό τόπο σέ τόπο κι ἔκανε θαύματα καί ἰάσεις ὅθε περνοῦσε. Κάποιος, πού δέν θά μποροῦσε νά μπῆ στήν ἔννοια καί τήν ὀμορφιά τοῦ μαρτυρίου, πιθανῶς θά ἔλεγε· Ἕνα θαῦμα δέν ἔκαμε, νά λύση τά χέρια του. Ἀλλά τό ἴδιο ἔλεγαν καί στό Χριστό. «Εἰ υἱός εἶ τοῦ Θεοῦ, κατάβηθι ἀπό τοῦ σταυροῦ...».

31 Δεκεμβρίου

Ἡ ὁσία Μελάνη ἡ Ρωμαία

Ἡ ὁσία Μελάνη ἡ Ρωμαία, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα τιμᾶ τή μνήμη, εἶναι ἀπό τίς ἐξοχώτερες μορφές τοῦ γυναικείου ἀσκητικοῦ βίου. Τό παράδειγμά της εἶναι ἀσφαλής ὁδηγός σέ κεῖνες, πού ξεκινοῦν νά ἀκολουθήσουν ἕνα δρόμο ἔξω ἀπό τά μέτρα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Γιατί δέν εἶναι σπάνιο τέτοιες γυναῖκες νά ἄγωνται ἀπό ἕναν ἐπιπόλαιο θρησκευτικό συναισθηματισμό, νά πιστεύουν πώς ἀφῆκαν τόν κόσμο καί πώς κέρδισαν κι ὅλα τόν οὐρανό, ἐνῶ κινδυνεύουν νά τἄχουν χαμένα καί τά δύο. «Ἐφιέμεναι τοῦ ἄρχειν καί τό ὑπακούειν ἀπαναινόμεναι», γίνονται «ἐπιστήμονες κατά τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας». Ὁ ἐγωισμός καί ἡ φιλαρχία ἀκολουθοῦν τούς ἀνθρώπους παντοῦ κι ἀλλοίμονο σέ κείνους, πού ξεκινοῦν στν δρόμο τῆς τελειότητος ἔξω ἀπό τήν ἱερή τάξη τῆς Ἐκκλησίας. Μά ἄς ξαναγυρίσουμε στήν ὁσία Μελάνη κι ἄς κλείσουμε τό Μικρό Συναξαριστή μέ τά τελευταῖα λόγια τῆς Ὁσίας, ἀπό τόν Ἰώβ· «Ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καί ἐγένετο».


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ